Cel Dyrektywy 2010/64/UE
Dyrektywa 2010/64/UE wzmacnia prawo do tłumaczenia ustnego i pisemnego w postępowaniu karnym. Jej znaczenie polega na tym, że doprecyzowuje minimalny standard ochrony osób, które nie rozumieją języka postępowania albo nim nie mówią.
Akt ten wpisuje się w szerszy model ochrony praw procesowych w Unii Europejskiej. Prawo do tłumaczenia jest jednym z warunków wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, zwłaszcza w sprawach transgranicznych.
Dyrektywa zakłada, że skuteczna obrona nie jest możliwa, jeżeli podejrzany lub oskarżony nie rozumie zarzutów, dowodów, czynności procesowych i dokumentów istotnych dla sprawy.
Tłumaczenie ustne
Tłumaczenie ustne powinno być zapewnione podczas czynności procesowych, w których udział osoby podejrzanej lub oskarżonej ma znaczenie dla realizacji jej praw.
Dotyczy to w szczególności przesłuchań, rozpraw, konsultacji z obrońcą, czynności związanych z pozbawieniem wolności oraz sytuacji, w których brak zrozumienia mógłby wpłynąć na decyzje procesowe.
Tłumaczenie ustne nie może być wyłącznie powierzchownym streszczeniem. Musi pozwalać na zrozumienie istoty czynności i umożliwiać reakcję.
Tłumaczenie pisemne dokumentów
Dyrektywa 2010/64/UE obejmuje także tłumaczenie pisemne istotnych dokumentów. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ wiele najważniejszych informacji w postępowaniu karnym jest przekazywanych w formie dokumentów.
Do dokumentów istotnych mogą należeć m.in. decyzje o pozbawieniu wolności, zarzuty, akty oskarżenia, wyroki oraz inne dokumenty niezbędne do wykonywania prawa do obrony.
Prawo do tłumaczenia pisemnego pokazuje, że ochrona językowa nie kończy się na obecności tłumacza podczas rozprawy.
Jakość tłumaczenia w dyrektywie
Jednym z istotnych elementów dyrektywy jest założenie, że tłumaczenie powinno mieć jakość wystarczającą do zapewnienia rzetelności postępowania.
Nie chodzi więc o abstrakcyjny ideał przekładu, lecz o taki poziom tłumaczenia, który pozwala podejrzanemu lub oskarżonemu zrozumieć sprawę i skutecznie się bronić.
To podejście łączy prawo językowe z prawem do obrony i czyni jakość tłumaczenia elementem oceny rzetelności procesu.
Zakres zagadnienia
- Dyrektywa 2010/64/UE
- prawo do tłumaczenia ustnego
- prawo do tłumaczenia pisemnego
- postępowanie karne
- prawo do obrony
- prawa podejrzanego
- prawa oskarżonego