Różne narzędzia, podobne problemy tłumaczeniowe
Raporty z narzędzi takich jak MOBILedit, XRY, Oxygen Forensic, Magnet AXIOM i inne rozwiązania do analizy danych mobilnych mogą różnić się wyglądem, zakresem i terminologią. Dla tłumacza problem jest jednak podobny: trzeba przełożyć dokument wygenerowany częściowo automatycznie, częściowo technicznie i częściowo językowo.
Raport może zawierać informacje o urządzeniu, karcie SIM, aplikacjach, kontach, rozmowach, zdjęciach, plikach, lokalizacji, historii przeglądania, komunikatorach i zdarzeniach systemowych. Każda sekcja wymaga zachowania spójności terminologicznej.
Nie należy zakładać, że raport z jednego narzędzia można tłumaczyć identycznie jak raport z innego. Te same kategorie mogą mieć różne nazwy, a podobne pola mogą mieć inne znaczenie w strukturze konkretnego raportu.
Nazwy narzędzi i format raportu
Nazwy narzędzi, produktów, modułów i formatów raportu powinny zwykle pozostać w oryginale. MOBILedit, XRY, Oxygen Forensic czy Magnet AXIOM są nazwami własnymi. Tłumacz nie powinien tworzyć polskich odpowiedników tych nazw ani ich upraszczać.
Raport może być dostarczony jako PDF, HTML, XLSX, CSV, TXT albo zestaw plików. Format ma znaczenie dla sposobu pracy. Tabela CSV wymaga innego podejścia niż raport PDF z sekcjami opisowymi, a raport HTML może zawierać aktywne odwołania, linki i strukturę nawigacyjną.
W tłumaczeniu przysięgłym należy zachować informację o tym, co było przedmiotem przekładu. Jeśli tłumacz otrzymał wyłącznie eksport PDF, nie powinien sugerować, że analizował pełny obraz telefonu lub pełną bazę danych.
Komunikatory i aplikacje w raportach
Najbardziej rozbudowaną częścią raportów z telefonu bywają komunikatory: WhatsApp, Messenger, Telegram, Signal, iMessage, SMS, aplikacje bankowe i inne narzędzia komunikacji. Raport może zawierać treść wiadomości, identyfikatory rozmów, statusy, reakcje, załączniki i znaczniki czasu.
Tłumacz powinien zachować nazwy aplikacji i techniczne identyfikatory, a tłumaczyć tylko elementy językowe i opisowe. Jeżeli w raporcie występuje nazwa tabeli, pola, statusu albo komunikatu systemowego, należy przyjąć konsekwentny model przekładu.
Szczególnie istotne są oznaczenia wiadomości usuniętych, odzyskanych, edytowanych, przesłanych dalej lub zawierających załączniki. Takie statusy mogą mieć znaczenie dowodowe.
Tabele, eksporty CSV i dane masowe
W raportach z narzędzi forensic bardzo często pojawiają się tabele: połączenia, wiadomości, kontakty, pliki, lokalizacje, aplikacje, konta, logowania, historia przeglądania. Tłumaczenie tabel wymaga zachowania kolumn, wierszy i kolejności danych.
Przy dużej liczbie rekordów należy ustalić zakres tłumaczenia. Inaczej wygląda tłumaczenie pełnego raportu, inaczej wybranych tabel, a jeszcze inaczej fragmentu wskazanego przez pełnomocnika lub organ procesowy. Zakres powinien być jasny.
Jeżeli raport zawiera tysiące rekordów, tłumacz nie powinien wybierać danych według własnej oceny. Selekcja materiału należy do zlecającego, sądu, prokuratora, pełnomocnika albo biegłego.
Dlaczego terminologia musi być konsekwentna
W raportach z analizy telefonu te same pojęcia pojawiają się wielokrotnie. Device, account, extraction, deleted, recovered, source, artifact, timestamp, attachment, location, contact czy chat powinny być tłumaczone konsekwentnie.
Brak konsekwencji może utrudnić porównanie sekcji raportu. Jeżeli jedno pole raz zostanie przetłumaczone jako źródło, innym razem jako pochodzenie, a jeszcze innym jako baza danych, odbiorca może odnieść wrażenie, że chodzi o różne kategorie.
Tłumaczenie raportów forensic wymaga więc nie tylko znajomości języka, ale również terminologicznej dyscypliny. To jeden z powodów, dla których takie dokumenty są znacznie trudniejsze niż zwykła korespondencja.
Zakres zagadnienia
- MOBILedit
- XRY
- Oxygen Forensic
- Magnet AXIOM
- raport z telefonu
- tłumaczenie forensic
- dowody cyfrowe
- telefon jako dowód